Veri Kaybı Yaşamamak İçin 5 Basit Öneri

Bir anda kaybolan fotoğraflar, projeler, iş dosyaları… Çoğu zaman veri kaybı, bir disk arızası yaşanana veya yanlışlıkla “sil” tuşuna basılana kadar ciddiye alınmıyor. Oysa birkaç basit alışkanlıkla, bu riskin büyük kısmını kontrol altına almak mümkün. Aşağıdaki adımlar, hem kişisel hem de kurumsal kullanımda veri kaybı ihtimalini ciddi şekilde azaltmanıza yardımcı olur.

1. Düzenli ve Otomatik Yedekleme Alın

En iyi veri kurtarma yöntemi, aslında veriyi hiç kaybetmemektir. Bunun yolu da düzenli yedeklemeden geçer.

• Önemli klasörleriniz için haftalık veya günlük otomatik yedekleme planı oluşturun,
• Yedekleri sadece aynı diskte tutmayın; harici disk, NAS veya bulut üzerinde ikinci bir kopya oluşturun,
• Yedekleme sonrasında dosyaların gerçekten kopyalanıp kopyalanmadığını arada kontrol edin.

2. Tek Bir Depolama Cihazına Güvenmeyin

Tüm verilerinizi tek bir disk ya da tek bir USB bellekte saklamak, tek noktadan arıza riskini artırır. Disk bozulduğunda veya fiziksel hasar aldığında tüm verilerinizi aynı anda kaybedebilirsiniz.

Mümkünse:

• Önemli verilerinizin en az iki farklı fiziksel cihazda kopyası bulunsun,
• Harici diskleri kullanmadığınız zamanlarda güvenli ve sabit bir ortamda saklayın,
• Laptop çantasında sürekli darbe alan diskleri uzun süreli arşiv için kullanmayın.

3. Bulut Depolama Çözümlerini Kullanın

Bulut servisleri, özellikle kritik öneme sahip belgeler için ekstra güvenlik katmanı sağlar. Yerel diskiniz bozulsa bile, dosyalarınızı internet bağlantısı olan herhangi bir cihazdan geri çağırabilirsiniz.

• Doküman ve fotoğraf gibi dosyalarınızı bulut ile senkronize edin,
• İki aşamalı doğrulama (2FA) kullanarak hesabınızı koruma altına alın,
• Ortak çalışılan dosyalarda versiyon geçmişi sunan servisleri tercih edin.

4. Donanım Sağlığını Düzenli Olarak Kontrol Edin

Diskiniz, veri kaybından önce genellikle bazı sinyaller verir: yavaşlama, tıkırtı sesleri, sık sık donma veya mavi ekran gibi.

Bu belirtileri ciddiye almak için:

• Disk sağlığını gösteren SMART değerlerini belirli aralıklarla kontrol edin,
• Beklenmedik sesler, normalden fazla ısınma veya sistem açılışında hata mesajları görüyorsanız hemen yedek alın,
• Özellikle eski mekanik diskleri (HDD) uzun yıllar kullanıyorsanız, arıza yaşanmadan önce SSD’ye geçiş yapmayı planlayın.

5. Güvenlik ve Kullanım Alışkanlıklarınıza Dikkat Edin

Veri kaybı her zaman fiziksel arızadan kaynaklanmaz; zararlı yazılımlar, fidye yazılımları (ransomware) veya yanlışlıkla silme gibi insan kaynaklı hatalar da büyük rol oynar.

• Bilinmeyen e-posta eklerini ve USB bellekleri açarken dikkatli olun,
• Güncel bir antivirüs ve güvenlik yazılımı kullanın,
• Önemli klasörler için “silmeden önce onay iste” gibi güvenlik seçeneklerini aktif edin,
• Fidye yazılımı riskine karşı çevrimdışı (ağa bağlı olmayan) yedekler bulundurun.